Kopgevel Het Groot Vleeshuis gerestaureerd

Toen het houten vleeshuis vervangen werd door een stenen Groot Vleeshuis (1407-1418/1419), gaven de opdrachtgevers, de schepenen van de stad, ook opdracht om Het Groot Vleeshuis te versieren met een Mariabeeld en een beeld van Sint-Jan. Waarschijnlijk waren dit bestaande beeldjes die reeds de gevel van het oude houten vleeshuis versierd hadden en die nu opnieuw een laagje verf kregen.

Het Mariabeeld werd in een nis van de gevel aan de Vleeshuisbrug geplaatst, waar nu nog steeds een Mariabeeld prijkt. In september 2007 werd de kopgevel van Het Groot Vleeshuis met het Mariabeeld gerestaureerd. Het Mariabeeld is voorzien van een merkwaardig attribuut: een inktpot.

Nog geen afdoende verklaring 

Omstreeks 1400 deed het onderwerp “Maria met de inktpot” of “het schrijvende Jezuskind” zijn intrede in de Vlaamse kunst. De Vlaamse kunst kende op dat moment een grote bloei en vormde de grondslag voor de Vlaamse primitieven  die stonden voor vakmanschap alsook voor een realistischer en expressievere vormgeving.

Voor het thema van “Madonna met de inktpot” is nog geen afdoende verklaring gevonden. Sommigen zien hierin de opvoeding van het Kind door Zijn moeder. Volgens anderen noteert het Kind een lofzang ter ere van Maria. Nog anderen leggen een relatie met het heilswerk: zoals de schriftrol het woord doet ontstaan, zo wordt Christus uit Maria geboren; ofwel noteert en openbaart het Kind de geschiedenis van Zijn lijden en verlossingswerk. Door het houden van de inktpot toont Maria dat ook zij door de aanvaarding van Jezus’ moederschap, een essentiële taak vervulde.

Madonna met de inktpot : de legendes

Rond het beeld van de “Madonna met de inktpot” zijn later enkele legendes ontstaan.
Een eerste legende vertelt over een jonge vleeshouwer die lid was van een rederijkerskamer. De rederijkerskamer organiseerde een wedstrijd voor het beste gedicht. De vleeshouwer schreef een heel mooi rijm maar raakte het kwijt. Hij nam zijn toevlucht tot Maria en bad de hele nacht tot haar. Hij viel in slaap en toen hij wakker werd, lag zijn gedicht daar, geschreven met gouden letters op perkament. Uit dank liet de vleeshouwer een beeld van Maria maken met inktpot en pen.

Een tweede volksverhaal uit de streek van Brugge gaat over een zekere Huibrecht, die ook de wedstrijd van de rederijkerskamer wilde winnen. Hij kon echter niet dichten. Zijn zus riep de hulp van Maria, kreeg inspiratie en begon te dichten. Met dit gedicht won Huibrecht de eerste prijs en uit dank liet zijn zus een beeld van Maria met de inktpot beitelen.
Volgens nog een andere legende werd er op een dag een belangrijk persoon in Brugge vermoord. Een jongeman uit Aardenburg werd verdacht en aangehouden. De man ontkende maar werd toch schuldig bevonden en ter dood veroordeeld. Hij deed een beroep op Maria. De nacht voor zijn terechtstelling verscheen Maria aan hem. Ze had een inktpot in de hand. Het kindje Jezus schreef iets op een stukje perkament. Maria zei aan de jongeman dat hij het perkament aan de schout moest tonen. Van zodra de schout het perkament gelezen had, stelde hij de jongen op vrije voeten. Niemand heeft ooit geweten wat er op het perkament stond.